Istorijat Vrbasa

Informacije

Description

ISTORIJA

Vrbas se prvi put u pisanim izvorima pominje pod nazivom Orbazpalotaya (naselje locirano na Šuvakovom salašu) u Darovnici kraljice Marije, izdate 14.septembra 1387. godine u Debrecenu, kojom posed daruje Nikoli Gorjanskom mlađem. Međutim istorija Vrbasa seže mnogo dalje u prošlost. Zahvaljujući arheološkim iskopavanjima na lokaliteti Čarnok, Ciglana Polet i Šuvakov salaš mogo toga o prošlosti Vrbasa nam je jasnije.

Ljudski tragovi najstariji do danas otkriveni, ukazuju se južno od Vrbasa na lokalitetu ,,Čarnok’’. Nepravilan krug krije u sebi keltsko naselje čija je vremenska odrednica 200. godina pre rođenja Hrista. Izvan kruga su prokopani kanali da bi voda otekla od mukotrpno skupljane letine, da se ne zadrži i da je ne uništi. Unutar prostorija su žitne peći (mali silosi) koji svedoče da smo zauzeli njihovo znanje, da smo posle 2000.godina jedino uveli drugu vrstu energije.

Na Ciglani ,,Polet’’, je duboko i dugo u zemlji čekalo 158 grobova da bude otkopano i da nam otkrije delić života onovremenih u sedmom i osmom veku. Pronađeni predmeti su uglavnom glinene posude, noževi, kopče i okovi za pojas. Pronalasci iz grobova su iz mlađeg avaro-slovenskog perioda (VII-IX) vek.

Iskopavanjem na navedenoj ciglani, pronađena je pseudofibula, jedina do sada pronađena van južne Rusije, gde ih jedino ima, a pripisuju se slovenskim plemenima. Nećemo se zaustaviti tu, krenućemo malo južnije, u traženju saznanja arheoloških istraživanja, naći ćemo se na „Šuvakovom salašu“, naselju od X do početka XVI veka. Uz desnu, južnu obalu, vodotoka Crne bare, neki davni ljudi gradili su sebi kuće, duboko ili delimično ukopane u zemlju, rađene nabojem. U naseju je crkva iz XIII veka, sa naknadno dodatom odbrambenom kulom u XV veku.

Mnogi su pohodili ove prostore zato što su hteli ili zato što su morali, ali svako je ostavio nešto svoje. Smenjivali su se Kelti, Jazidi, Rimljani, Sloveni, Avari, Germani,Huni i Turci. Po predanju u vreme velike seobe prolazeći kroz Bačku , patrijarh Arsenije Čarnojević boravio je izvesno vreme u Starom Vrbasu , a deo stanovništva ostao je tu da živi. Prostori koji su pod Turcima bili 173. godine Marija Terezija naseljava nemačkim kolonistima.

Doselili su se u Vrbas Rusini, Nemci i Mađari, te sa Srbima koji su tu već živeli činili sastav stanovništva Vrbasa u drugoj polovini XIX veka. Važno je istaći da je doseljavanje Nemaca 1785. godine, na ove prostore, promenilo privrednu strukturu naselja. Zanatlije koje su pristigle nemačkom kolonizacijom potiskuju poljoprivredu I stočarstvo.

Važnu prekretnicu u razvoju Vrbasa, bržu izgradnju industrije, razvoj zanatstva i trgovine, čine prokopavanje kanala (1785-1801), izgradnja želežničke pruge Pešta-Subotica-Novi Sad (1881-1883). Krajem XIX veka grade se prva fabrička postrijenja i doseljavaju se stručnjaci iz raznih oblasti. Početak razvoja industrije vezuje se za 1855. godinu kada je izgrađena fabrika ulja i 1865. godinu kada je u Vrbasu izgrađana prva kudeljara. U svim granama industrije Vrbas je imao manja fabrička postrojenja, a u period 1918-1941. godine u Vrbasu je bilo 523 zanatske radnje.
20.oktobra 1944. godine Vrbas je oslobođen od fašizma. Ubrzo stižu kolone stanovništva iz Crne Gore, Bosne i Hercegovine i sa Kosova i kao kolonisti ostaju da žive u Vrbasu.

Kontakt podaci

Contact
  • Category
    istorijat
  • Location
    Vrbas
  • Tags
    istorija, istorijat, Vrbas

Location

Istorijat Vrbasa
Get directions

Contact

Istorijat Vrbasa

Events

Istorijat Vrbasa
No Events Found

Ratings

Istorijat Vrbasa

0

0 Total
0.0%